Source: Government of Poland in Polish
orum odbyło się 30 października 2026 r. w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie pod hasłem „Innowacja czy improwizacja? Rola strategii w budowaniu przewagi technologicznej”. Zgromadziło przedstawicieli Sił Zbrojnych RP, administracji publicznej, środowiska naukowego, przemysłu obronnego oraz sektora nowych technologii. Dyskusje koncentrowały się na skróceniu drogi od rozpoznania potrzeby operacyjnej do wykorzystania sprawdzonego rozwiązania przez żołnierzy.
W liście skierowanym do uczestników Forum wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że przewaga militarna zależy zarówno od posiadanego uzbrojenia, jak i zdolności szybkiego dostosowywania się do nowych zagrożeń. Wskazał na rozpoczętą implementację strategii innowacyjności resortu oraz potrzebę lepszego powiązania badań, testowania, pozyskiwania i wdrażania technologii.
Potrzebujemy rozwiązań opracowanych w kraju – takich, nad którymi zachowamy kontrolę i które będziemy mogli samodzielnie doskonalić – zaznaczył w liście wicepremier. Zwrócił również uwagę na rozwój krajowych kompetencji AI, w tym rolę Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji oraz Instytutu Badawczego IDEAS. Podkreślił, że wykorzystanie sztucznej inteligencji powinno zwiększać skuteczność żołnierza przy zachowaniu odpowiedzialności człowieka za podejmowane decyzje.
Wiceminister Cezary Tomczyk wskazał cztery bariery utrudniające szybkie dostarczanie wojsku potrzebnych rozwiązań: niedostateczne powiązanie prac z potrzebami armii, rozproszenie współpracy, trudności w przejściu od prototypu do wdrożenia oraz nadmierne obciążenia proceduralne. Odwołując się do doświadczeń Ukrainy, podkreślił znaczenie inicjatywy i szybkiej adaptacji oraz bezpośredniego udziału żołnierzy w testowaniu technologii.
Ostatecznie najważniejszym ogniwem tego systemu jest żołnierz. Wszystko, co robimy, robimy po to, aby żołnierz Wojska Polskiego wiedział nie tylko, że stoi za nim państwo, lecz także że daje mu ono najlepszy dostępny sprzęt i słucha jego doświadczeń
– podkreślił sekretarz stanu w MON Cezary Tomczyk.
Wskazał również na współpracę resortu nauki i Departamentu Innowacji MON służącą lepszemu ukierunkowaniu prac na potrzeby Sił Zbrojnych RP. Przywołał projekt „Inteligentna Granica” oraz „Poligon Innowatora” jako przykłady działań umożliwiających sprawdzanie nowych rozwiązań i ułatwiających dostęp do testów.
Wiceminister Cezary Tomczyk podkreślił również, że inwestycje w modernizację wojska powinny wzmacniać krajowe kompetencje badawcze, technologiczne i produkcyjne. Zwrócił uwagę na potencjał polskich przedsiębiorstw, startupów i nauki oraz znaczenie współpracy międzynarodowej dla rozwoju zdolności obronnych.
O potrzebie spójnego systemu innowacji mówił również dyrektor Departamentu Innowacji MON gen. bryg. Marcin Górka, który podczas otwarcia Forum odczytał list wicepremiera.
Jeżeli chcemy budować trwałą przewagę technologiczną, potrzebujemy czegoś więcej niż pojedynczych sukcesów, nawet najbardziej spektakularnych. Potrzebujemy systemu, który potrafi identyfikować potrzeby, dostrzegać obiecujące technologie, szybko je weryfikować i skutecznie wykorzystywać w Siłach Zbrojnych
– podkreślił dyrektor Departamentu Innowacji MON.
Współpracy nowych firm technologicznych z tradycyjnym przemysłem zbrojeniowym poświęcono pierwszy panel Forum. Wprowadzeniem była prezentacja publikacji „Dual-use Founders Handbook vol. 3” przez Marcina P. Kowalika. Dyskusja dotyczyła możliwości łączenia szybkości działania i specjalistycznych kompetencji startupów z doświadczeniem dużych przedsiębiorstw w integracji systemów, produkcji oraz utrzymaniu sprzętu. Wskazywano także na znaczenie kapitału gotowego podejmować ryzyko technologiczne i potencjał Polski jako europejskiego centrum rozwoju technologii podwójnego zastosowania.
Drugi panel koncentrował się na warunkach przechodzenia od testowania do wdrożenia. Uczestnicy wskazywali na potrzebę rozwijania realistycznych scenariuszy testowych, przeglądu norm obronnych oraz jednoznacznego określenia odpowiedzialności za prowadzenie przedsięwzięć. Podkreślali znaczenie bezpośredniego dialogu producentów z użytkownikami wojskowymi i ekspertami po zakończeniu testów. Taka wymiana informacji może przyspieszać doskonalenie rozwiązań oraz ułatwiać decyzje o ich dalszym rozwoju.
W dyskusjach zwracano uwagę na potrzebę dostosowania procedur do tempa zmian technologicznych. Wieloletnie programy rozwoju uzbrojenia wymagają stabilnego planowania, a technologie szybkozmienne także krótkich cykli eksperymentowania i oceny. Usprawnianie tych procesów powinno odbywać się z zachowaniem wymagań bezpieczeństwa, interoperacyjności oraz racjonalnego wydatkowania środków publicznych.Ważną część Forum stanowiły wystąpienia poświęcone sztucznej inteligencji i przyszłości technologii. Prof. Aleksander Mądry (OpenAI) omówił możliwości i zagrożenia, jakie rozwój AI przynosi dla bezpieczeństwa państwa. Wskazał na znaczenie budowania suwerennych zdolności, obejmujących krajowe kompetencje, dostęp do danych i infrastruktury oraz umiejętność bezpiecznego wykorzystania technologii.
Peter Sarlin (NestAI) podkreślił rolę współpracy europejskiej, szczególnie między państwami wschodniej flanki NATO, oraz integracji AI z systemami wojskowymi. Andrzej Dragan (Uniwersytet Warszawski) zwrócił uwagę na znaczenie badań podstawowych, otwartości na nowe idee i kwestionowania utrwalonych założeń. Wspólnym tematem ich wystąpień oraz debaty finałowej, było przygotowanie państwa i Sił Zbrojnych do wykorzystywania zmian technologicznych, których kierunku i tempa nie da się w pełni przewidzieć.
Program Forum obejmował również wydarzenie „The Drone Horizon”, przygotowane przez Ośrodek Systemów Autonomicznych i poświęcone technologiom bezzałogowym oraz autonomicznym, a także wystawę innowacji obronnych. Panel specjalny Kongresu Biznes–Polska–Świat poszerzył dyskusję o udział sektora cywilnego w budowaniu bezpieczeństwa. Rozmawiano m.in. o wykorzystaniu kompetencji informatycznych, infrastruktury obliczeniowej, logistyki i zasobów przedsiębiorstw oraz potrzebie przygotowywania tej współpracy przed wystąpieniem kryzysu.
Podsumowując główną część Forum, zastępca dyrektora Departamentu Innowacji MON płk Michał Żołnierowicz podkreślił potrzebę sprawnego przechodzenia od rozpoznania potrzeb żołnierzy, przez testowanie technologii, do decyzji o ich dalszym rozwoju lub pozyskaniu. Wskazał na prowadzone prace nad nowelizacją decyzji nr 123/MON oraz zapowiedział zebranie przez Departament najważniejszych postulatów i barier zidentyfikowanych podczas wydarzenia. Zostaną one przedstawione do rozpatrzenia Zespołowi Zadaniowemu do spraw implementacji Strategii innowacyjności resortu obrony narodowej.
Departament Innowacji MON