Source: Government of Poland in Polish
Rząd przyjął projekt budżetu, który łączy wsparcie dla obywateli z inwestycjami wzmacniającymi państwo.
Projekt łączy stabilne finansowanie kluczowych zadań państwa z inwestycjami budującymi jego przyszłą odporność i konkurencyjność.
Bezpieczeństwo: wydatki na obronność przekroczą 4,5% PKB, co utrzyma Polskę wśród liderów NATO.
Ochrona zdrowia: nakłady wzrosną o 26,3 mld zł względem 2026 r.
Wsparcie obywateli: kontynuowane będą kluczowe programy społeczne, m.in. Rodzina 800+, Aktywny Rodzic, in vitro, świadczenie wspierające, renta wdowia oraz 13. i 14. emerytura.
Niższe podatki dla klasy średniej: zmiany w PIT obejmą 3,5 mln podatników.
Nauka i szkolnictwo wyższe: wydatki wyniosą 46,2 mld zł, o ponad 2,6 mld zł więcej niż rok wcześniej.
Na drogi i kolej przeznaczone zostanie 76,8 mld zł, a na mieszkalnictwo 5,8 mld zł.
Stabilny wzrost gospodarczy: prognozowany wzrost PKB o 3,0%, inflacja na poziomie 2,8% oraz utrzymanie jednego z najniższych poziomów bezrobocia w UE.
Polska gospodarka wchodzi w 2027 r. z silną pozycją i potencjałem dalszego wzrostu. Prognozowane tempo wzrostu oraz korzystne perspektywy rozwoju tworzą warunki do utrzymania wysokiej aktywności inwestycyjnej i dalszego wzmacniania konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Jednocześnie obecna sytuacja nie zwalnia państwa z konieczności odpowiedzialnego kształtowania polityki budżetowej. Przeciwnie – w warunkach wzrostu gospodarczego szczególnego znaczenia nabiera wykorzystanie dostępnej przestrzeni finansowej w sposób, który pozwala łączyć bieżące potrzeby państwa z finansowaniem przedsięwzięć wzmacniających jego bezpieczeństwo i potencjał rozwojowy. Środki będą koncentrowane tam, gdzie w danym okresie wymagane jest szczególne zaangażowanie państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu zmieniających się potrzeb oraz możliwości finansowych państwa.
Podstawowe wielkości budżetu państwa w 2027 r.
W projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. w zakresie środków krajowych zaplanowano:
dochody budżetu państwa na kwotę 696,4 mld zł,
wydatki budżetu państwa na kwotę 977,6 mld zł,
deficyt budżetu państwa na kwotę nie większą niż 281,2 mld zł.
Bezpieczeństwo Polski – obrona narodowa
Na rok 2027 w budżecie oraz planie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych zabezpieczono środki na obronę narodową w wysokości 198,1 mld zł, co stanowi 4,51% PKB planowanego na rok 2027. Na przyszły rok planowana jest rekordowa wartość dostaw sprzętu wojskowego.Ponadto, 36,5 mld zł zostanie przeznaczone na Policję, Straż Graniczną, Straż Pożarną, SOP i służby specjalne (razem z wydatkami na zaopatrzenie emerytalno-rentowe funkcjonariuszy oraz ich rodzin – 57,7 mld zł).Część wydatków na obronę narodową w 2027 r. finansowana jest w ramach programu SAFE co oznacza, że znaczna część zakupów sprzętu wojskowego zwolniona jest z podatku VAT – nabywany jest w cenach netto. Przekłada się to na fakt, że za zaplanowaną na 2027 r. podobną – co do nominału – pulę środków jak w poprzednim roku na obronę narodową, można zrealizować większy ilościowo zakres nabywanego sprzętu wojskowego.
Zdrowie Polaków – ochrona zdrowia
Rok 2027 będzie kolejnym rokiem wzrostu nakładów na ochronę zdrowia – łącznie osiągną poziom 274,1 mld zł co daje wzrost o 26,3 mld zł w stosunku do roku 2026.W ramach powyższych wydatków zabezpieczono środki na dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia w wysokości 41,5 mld zł (więcej o 15,5 mld zł niż w roku 2026).
Bezpieczeństwo energetyczne i transformacja energetyczna
Nakłady na wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego i transformację energetyczną wyniosą w 2027 r. 19,7 mld zł, czyli o 8,3% (1,5 mld zł) więcej niż w obecnym roku. Kwota ta uwzględnia wydatki Funduszu Zapasów Interwencyjnych w kwocie 2,8 mld zł w celu zapewnienia bezpieczeństwa paliwowego państwa oraz stabilnego funkcjonowania krajowego rynku paliwowego. Dodatkowo na dokapitalizowanie projektu budowy pierwszej elektrowni jądrowej w 2027 r. zabezpieczono 8 mld zł. Wśród przykładowych inwestycji znajdują się Baltica 2 (1,5 GW mocy w offshore), blok gazowo – parowy w Rybniku czy magazyn energii litowo – jonowy w Żarnowcu.
Strategiczne inwestycje infrastrukturalne
Planowane nakłady w samym obszarze dróg i kolei wyniosą w 2027 r. 76,8 mld zł (bez środków na realizację budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego), w tym z budżetu państwa 26,7 mld zł.Wśród inwestycji drogowych na Program Budowy 100 obwodnic zostanie przeznaczonych w 2027 r. 1,7 mld zł, a na Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. – 16,4 mld zł. W ramach zadań drogowych realizowana będzie, m.in. kluczowa dla funkcjonowania portu w Gdyni, a także mobilności Sił Zbrojnych RP oraz bezpieczeństwa gospodarczego i obronnego państwa, budowa drogi krajowej nr 7 („Droga Czerwona”). Koszt tego zadania szacowany jest obecnie na ok. 4,5 mld zł.
Wśród szeregu inwestycji, które są planowane w przyszłym roku, znajdują się takie, które przywrócą kolej po wielu latach do kolejnych miejscowości – jak na przykład Olecko, Bytów, Nowy Dwór Gdański czy Limanowa. Planowane jest również wprowadzenie prędkości 250 km/h na trasie łączącej Warszawę z Krakowem, Katowicami i Wrocławiem.Planowane nakłady w obszarze gospodarki morskiej wyniosą w 2027 r. 3,7 mld zł. Wydatki z budżetu państwa zostały zaplanowane w wysokości 2,5 mld zł, w tym 1,1 mld zł na realizację programów wieloletnich. Do najważniejszych inwestycji należy budowa infrastruktury dostępowej do terminala gazowego FSRU powstającego w Zatoce Gdańskiej, który zaspokoi 30 proc. rocznego zapotrzebowania Polski na gaz. Planowana jest również budowa pirsu morskiego, który będzie służył budowie pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej, nowy, blisko 70-kilometrowy tor wodny do Portu w Świnoujściu czy poprawa dostępu do portu morskiego w Szczecinie.
Mieszkalnictwo
Wydatki zaplanowane na mieszkalnictwo w 2027 r. wynoszą 5,8 mld zł. Dzięki utrzymaniu bardzo wysokiego poziomu wydatków na budowę i remont mieszkań komunalnych i społecznych w 2027 r. ruszy kolejnych kilkaset inwestycji w całej Polsce. Elementem polityki mieszkaniowej pozostanie zwiększenie bazy noclegowej dla studentów poprzez wydatki na budowę i remont akademików.
Wzmacnianie potencjału i konkurencyjności polskiej gospodarki
W 2027 r. na wsparcie konkurencyjności krajowego przemysłu w sektorach energochłonnych zaplanowano środki w wysokości 3,6 mld zł. Zabezpieczono również środki na rozwój i wsparcie sektora kosmicznego w Polsce w wysokości ponad 1 mld zł.
Nauka i szkolnictwo wyższe
W budżecie na rok 2027 nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe zostały zaplanowane w wysokości 46,2 mld zł, tj. o ponad 2,6 mld zł więcej niż w 2026 r., głównie w budżecie państwa. Udział nakładów ogółem do PKB na naukę w 2027 r. wyniesie 1,05%. Te środki to przede wszystkim wyższa subwencja dla uczelni, ale także takie inwestycje jak modernizacja infrastruktury badawczej, budowa nowoczesnej infrastruktury w obszarze AI, Polskie Fabryki Sztucznej Inteligencji GAIA AI i superkomputery dające niespotykaną na tę skalę moc obliczeniową dla naukowców, startupów i firm, poprawa cyberbezpieczeństwa instytucji naukowych i uczelni. Przewidziane są także dodatkowe 400 mln zł na Narodowe Centrum Nauki.
Wsparcie obywateli
W budżecie na 2027 r. uwzględniono środki na realizację obowiązujących programów i świadczeń, które mają szczególne znaczenie dla gospodarstw domowych, w tym programy:
„Rodzina 800+”: 60,8 mld zł,
„Aktywny Rodzic”: 7 mld zł,
Procedura in-vitro: 0,6 mld zł,
Świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami: 12,6 mld zł,
13. i 14. Emerytura: 32,1 mld zł.
Uwzględniono również finansowanie renty wdowiej, której wymiar od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie z 15% do 25% drugiego świadczenia, zgodnie z przyjętym harmonogramem.Zabezpieczono także środki na waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych w kwocie około 19 mld zł.Zapewniono również środki na wzrost wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej oraz nauczycieli. Łączny koszt podwyżek wynagrodzeń wraz z pochodnymi to około 7,8 mld zł.
Dochody budżetu państwa w 2027 r.
Prognozowane dochody na 2027 r. wyniosą 696,4 mld zł, tj. o 49,2 mld zł (7,6%) więcej niż w ustawie budżetowej na 2026 r. i o 69,3 mld zł (11,1%) więcej niż przewidywane wykonanie w 2026 r. Dochody budżetu państwa będą stanowiły 15,8% PKB, wobec 15,1% w 2026 r.Poziom dochodów budżetu państwa w 2027 r. będzie determinowany sytuacją makroekonomiczną, planowanymi zmianami systemowymi oraz działaniami mającymi na celu wzmocnienie strony dochodowej poprzez polepszenie szeroko rozumianej ściągalności podatkowej i zmniejszenie szarej strefy.
Dochody podatkowe budżetu państwa w 2027 r.
Prognozowane dochody podatkowe na 2027 r. wyniosą 623,8 mld zł, czyli o 58,8 mld zł więcej w stosunku do przewidywanego wykonania w 2026 r.
CIT
Wpływy z podatku CIT w 2027 r. prognozuje się na kwotę 94,6 mld zł, tj. 14,2 mld zł więcej niż prognozowane wykonanie w tym roku.Od 2026 r. na poziom dochodów z tytułu podatku CIT ma wpływ podwyższenie stawki CIT dla podatników z sektora bankowego z 19% do 30% w 2026 r., do 26% w 2027 r. i docelowo od 2028 r. do 23%.
W prognozie uwzględniono także projektowane podwyższenie podstawowej stawki CIT z 19% do 22% dla największych podatników CIT (przychody z poprzedniego roku powyżej 50 mln euro – z wyłączeniem banków, które już obecnie objęte są wyższą stawką CIT) oraz podatkowych grup kapitałowych (PGK) a także tymczasowe podwyższenie stawki podatku dla branży energetycznej w celu wsparcia przedsiębiorstw energochłonnych.
VAT
Prognozowane wpływy z podatku VAT wynoszą 363,7 mld zł, tj. o 33,7 mld zł (10,2%) więcej niż przewidywane wykonanie w 2026 r.Na poziom tych dochodów oddziaływać będą zarówno uwarunkowania gospodarcze, w szczególności wzrost konsumpcji, jak i efekty wcześniej wprowadzonych rozwiązań służących poprawie poboru i ograniczaniu nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych, w tym wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
Jednocześnie w 2027 r. proponowane są nowe rozwiązania dotyczące stawek VAT dla określonych kategorii napojów. Ich celem jest dostosowanie obciążeń podatkowych w tym obszarze, a wejście projektowanych zmian w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. przełoży się, według szacunków, na zwiększenie dochodów budżetu państwa o ok. 1,3 mld zł.
Na prognozę dochodów z VAT w 2027 r. wpływać będzie również zwolnienie z VAT zakupów związanych z realizacją zamówień finansowanych z instrumentu SAFE. Dzięki temu część sprzętu wojskowego będzie istotnie tańsza (o wartość VAT), co przekłada się na możliwość większych ilościowo zakupów za tę samą wartość środków pieniężnych, ale z drugiej strony oznacza ubytek dochodów z VAT – w 2027 r. o ok. 4,4 mld zł.
PIT
Prognozowana kwota dochodów z PIT dla budżetu państwa na 2027 r. wynosi 33,4 mld zł.Istotne znaczenie, oprócz środowiska makroekonomicznego, będzie miał wzrost dochodów JST z tytułu udziału w dochodach z PIT ze 193,8 mld zł w 2026 r. do 206,7 mld zł (wzrost o 6,6% r/r).
Planowane jest podwyższenie progu dochodowego, do którego stosowana będzie stawka 12%, ze 120 tys. zł do 130 tys. zł, przy jednoczesnym wprowadzeniu stawki 24% dla dochodów od 130 tys. zł do 150 tys. zł oraz podwyższeniu do 150 tys. zł progu wejścia w stawkę 32%.
Równolegle projektowane jest istotne ograniczenie limitu przychodów uprawniającego do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych z 2 mln euro do 250 tys. euro. Zmiana ta ma na celu ograniczenie możliwości korzystania z tej uproszczonej formy opodatkowania przez podatników osiągających wysokie przychody.
Wpływ na dochody podatkowe będzie miała również reforma wprowadzająca nowy instrument oszczędnościowo-inwestycyjny Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), który będzie stanowił alternatywę dla obecnie obowiązującego sposobu opodatkowania dochodów z aktywów finansowych.
Akcyza
Wpływy z podatku akcyzowego zaplanowano na 100,1 mld zł, tj. o 7,0 mld zł (7,5%) więcej niż przewidywane wykonanie w 2026 r.Wpływ na dochody z podatku akcyzowego w 2027 r. będzie miała przede wszystkim aktualizacja stawek akcyzy wynikająca z tzw. mapy drogowej akcyzy, obejmująca m.in. alkohol, wyroby tytoniowe, wyroby nowatorskie, płyn do papierosów elektronicznych oraz saszetki i inne wyroby nikotynowe.
Dodatkowo w 2027 r. na poziom dochodów budżetu państwa będą miały procedowane zmiany dotyczące opodatkowania wyrobów do waporyzacji oraz napojów alkoholowych. Zmiany te mają jednocześnie wymiar dochodowy oraz służą realizacji celów polityki państwa w zakresie ograniczania negatywnych skutków używania tych produktów.
Uwarunkowania polityki fiskalnej w 2027 r.
Projekt ustawy budżetowej na rok 2027 został przygotowany z zastosowaniem stabilizującej reguły wydatkowej (SRW), która stanowi główny czynnik determinujący wysokość wydatków budżetu państwa. SRW pełni funkcję wykonawczą wobec unijnej procedury nadmiernego deficytu (EDP). W efekcie scenariusz makroekonomiczny opracowany na potrzeby projektu ustawy budżetowej na rok 2027 jest spójny z zaleconą przez Radę UE w ramach procedury EDP ścieżką wydatków przy uwzględnieniu elastyczności wynikającej z krajowej klauzuli wyjścia dot. wydatków obronnych.